مراسم محرم در شیراز

با فرا رسيدن محرم، جاي جاي کشورمان محفل خود را به ميزباني اين هنگامه مقدس مي‌آرايند و سیاهپوش می شوند. کهن استان فارس نيز از اين جرگه مستثنی نيست. عزاداری مردم شیراز برای امام حسین(ع) در ایام محرم همواره در سطح کشور زبانزد عام وخاص بوده است. این دیار به دلیل سابقه دیرینه در فرهنگ و هنر و تمدن نقش ویژه‌ای در بیان نهضت عاشورا در قالب‌های مختلف هنری و آداب و رسوم دارد که عدم توجه به برخی از این آداب و رسوم‌ها سبب شده که در خطر فراموشی قرار گیرند.

در گذشته ساخت خانه‌ها به گونه ای بوده است که در ایام محرم و صفر به تکیه امام حسین(ع) تبدیل می‌شده است. مجموعه باغ ایلخانی در مجموعه بصیری یا در گذر نصیرنظام برخی از خانه‌ها با اشعار و اوراد مرتبط با عاشورا و امام حسین(ع) تزیین شده است. این به آن معناست که صاحبان خانه‌ها در دو ماه عزاداری منزلشان را برای عزاداری امام حسین(ع) اختصاص می‌دادند. این فرهنگ اکنون و در حال حاضر در مجالس خانگی که خانم‌ها می‌گیرند، رواج دارد با این تفاوت که در گذشته تمام خانه به عزاداری اختصاص می‌یافت.

اهالي فارس هر روز غذاي نذري و همچنين شربت در خيابان‌ها و در ميان همسايه‌ها پخش می کنند. شربت‌ها معمولا از آب ليمو درست مي‌شود که در فصول سرد جاي آن را شير، چاي، ‌شله زرد،‌ لقمه‌هاي حلوايي و پنير مي‌گيرد. شور و اشتیاق این رسم بسیار موردتوجه گردشگران تور شیراز بوده است.

مراسم محرم در شیراز

رسم سینه زنی قطاری

شیرازی ها نوعی سینه زنی خاص دارند که امروزه در مسجد بغدادی در سردزک شیراز برگزار می‌شود.این نوع سینه زنی قطاری یا به اصطلاح مردم، حَسیِن، نامیده می شود. این سینه‌زنی به شکل حلزونی اجرا می‌شود،سینه زنان ابتدا می‌ایستند، دو گام برمی‌دارند و بر سینه می‌زنند و می‌گویند حَسیِن (حسین). پس از آن در نیمه سینه‌زنی نفرات اول به نفرات آخر می‌رسند و چون به شکل حلزونی حرکت می‌کنند به راس که رسید سینه‌زنی تمام می‌شود.

علاوه بر سینه زنی قطاری، هیئت های سینه زنی در سطح شهر حر کت می کنند که مقصدشان قبور امامزادگاني مانند شاهچراغ(ع)، سيدعلاءالدين حسين و سيدتاج‌الدين حسين است. هيات جوانمردي و هيات بني‌هاشمي از هيات‌هاي قديمي و معروف شيراز است.

رسم علمداري و علم کشي هم در فارس معمول است، در ميان عزاداري‌ها قنداق و گهواره علي‌اصغر(ع) نهاده مي‌شود که مردم در دور آن جمع شده و به عزاداری می‌پردازند در حالي که اشک چشمانشان جاري است.

مراسم محرم در شیراز

تعزیه خوانی

تعزیه هنری نمایشی است که در تمام ایران ریشه پیدا کرده و مورد استقبال سازمان جهانی میراث فرهنگی نیز قرار گرفته و ثبت جهانی شده است. در محرم 1172 وقتی که کریم خان زند به شیراز آمد، در باغ دلگشا برای وی اجرا شد و در تاریخ نیز ثبت شد. نخستین کتابی که به تعزیه پرداخته، تعزیه در ایران است که مرحوم صادق همایونی نوشته و در آن ثابت کرده که خاستگاه تعزیه در شیراز بوده است.

قبل از تعزیه هنر شبیه گردانی رسم بوده است که با رعایت صحنه سازی و لباس و بدون کلام و دیالوگ بوده است. امروزه در حسینیه مشیر، حسینیه کردها و حسینیه قوام اجرای تعزیه را خواهید دید.

 مراسم محرم در شیراز

 

 

خواندن 429 بار